Nazionalista zen Catalina eta sindikatuta egon zen errepublika-garaian. Altxatutako tropak Azpeitian sartu zirenean, Atxubiaga baserrian egon zen denboraldi batez, ezkutatuta. Azkenean, Nafarroara erbesteratu zuten eta han egon zen, hilabetez-edo(*).
Ezin zuten sinetsi horrelako gizon katoliko bat gerrara joan izana.
Konturatzen naiz, garai hartan, ikaragarrizko beldurra ziotela gertatua kontatzeari.
Honakoa esaten zien auzokide batek gure ama eta izebari gerrara errepublikaren alde joandakoengatik: Horiek hil egingo dira, hil egingo dituzte, ez duzue gizonik gehiago ikusiko.
Diktadura frankista oso gogorra izan zen. Garai ilunak ziren, dena galarazita zegoen.